25 May 2015

Doğal Uydumuz Ay Bizden Hızla Uzaklaşıyor


Apollo astronotlarının Ay yüzeyine yerleştirdiği ayna sayesinde bilim insanları lazer teknolojisi kullanarak Ay'ın uzaklığını çok duyarlı olarak uzun zamandır saptamaktalar. Buradan çıkan en ilginç sonuç Ay'ımız bizden her yıl 3.8 cm uzaklaşmaktadır. Bunun nedenini de yine bilimciler ortaya koymaktalar, Ay'ın yer üzerine uyguladığı tedirginlik kuvveti buna neden olmaktadır. İki cisim (Yer ve Ay) probleminde toplam açısal momentumun korunması gerekir. İşte yer ekseni çevresinde dönmesini yavaşlatırken bu momentum kaybı Ay'ın yörünge hareketine etki etmekte ve bizden uzaklaşmaktadır. Bu durum yerde bir gün uzunluğu Ay'ın yörünge dönemine eşit oluncaya kadar devam edecek.


Bu uzaklaşma oranı eğer uzun yıllardır sabit olsaydı geriye doğru gidip Ay'ın yaşını bulabiliriz. Bu durumda Ay'ın yaşı 1.5 milyar yıl çıkıyor. Halbuki Apollo astronotlarının getirdikleri Ay taşlarından bulduğumuz yaş 4.5 milyar yıldır. O zaman bu uzaklaşma oranı geçmişte daha azdı ve giderek arttığı sonucunu çıkarabiliriz. O zaman ne oldu da bu oran gittikçe artıyor diye araştırmalar devam ediyor.

Tedirginlik kuvvetinin etkili olabilmesi için yeryüzündeki okyanusların büyüklüğü önemlidir. ABD'li bilim insanları Kuzey Atlantik Okyanusunun derinliklerinden aldıkları veriler ile 50 milyon yıl önce sözkonusu okyanusun bugünküne göre daha dar olduğunu ve bu nedenle o zamanlar tedirginlik kuvvetlerinin daha az etkili olduğunu ortaya koydular. Okyanus yüzeyleri genişledikçe bu uzaklaşma oranı da artacaktır. Gelecekte gerçekten küresel ısınma süreci ile buzuların erimesi sonucu okyanus yüzeyleri artarsa Sevgili Ay'ımız bizi iyice terkedecek demektir. Ama unutmayın milyonlarca yıl sonra ve yine unutmayın ki bizi hiçbir zaman terk edemez...






Sosyal ağlardan takip ederek güncellemelerden haberdar olabilirsiniz